Chalch
Zur Kalkgewinnung und -verwendung siehe V. SCHMID (2003, 60 ff.). Chalch ist zu schwdt. und wdt. Chalch m. ‘Kalk’, ahd. chalch, mhd. kalc (ID. 3, 229; GRICHTING 1998, 47) zu stellen. Das Simplex ist nur in der Form Chalche u. ä. (Dat. Pl.) ‘zu / bei den kalkhaltigen Stellen’ vertreten. Als Ableitung tritt einmal Chaucheri ‘Kalcheren’ (Ritzingen) auf (ID. 3, 229 Chalcheren ‘der Ort, wo Kalk reichlich gefunden’ wird). Als Grundwort fehlt es sonst, als Bestimmungwort ist es häufig. Zentral und für eine Vielzahl von Gemeinden belegt ist der Typ Chalchofe ‘Kalkofen’, meist im Singular, selten im Plural oder als Diminutiv. Der Ort befindet sich meist in der Nähe von Kalklagern (ID. 1, 111 f.). V. SCHMID (2003, 61) gibt schematisch den Bau eines solchen Ofens an. Die meisten der Öfen sind heute ausser Gebrauch und zerfallen oder gänzlich verschwunden. Nur einmal hingegen ist Chalchgrüeba ‘Kalkgrube’ (Oberwald) bezeugt. Weiterbildungen wie Chalchofuwald ‘Kalkofenwald’ (Eggerberg, Mund), Chalchofuwäg ‘Kalkofenweg’ (Eggerberg), Chalchofugrabu ‘Kalkofengraben’ (Raron) kommen vor. Neben diesem Haupttyp finden sich weitere wie Kalchacher ‘Kalkacker’ (Unterems), Chalchgassa ‘Kalkgasse’ (Eyholz), Chalchstei ‘Kalkstein’ (St. Niklaus, Randa), Chalchtola ‘Mulde mit Kalk’ (Stalden), Chalchtschugge ‘Fels mit Kalk’ (Ergisch) und Chalchzand ‘Felszahn mit Kalk’ (Ferden). Die erweiterte Form tritt in Chalchuflüe ‘Fluh bei kalkhaltigen Stellen’ und Chalchuzug ‘(Lawinen-)Zug bei kalkhaltigen Stellen’ (beide St. Niklaus) auf.
VSNB, Bd. 1, Sp. 323
Vorkommen
calck
- Calckstein Saas-Balen
chalch
- Alt Chalchofo Visperterminen
- Alten Chalchofu Visp
- Chalch Ritzingen
- Chalch Obergesteln
- Chalchäbini Visperterminen
- Chalchefe Geschinen
- Chalchgrabu Simplon
- Chalchofa Randa
- Chalchofe Filet
- Chalchofe Oberwald
- Chalchofe Grengiols
- Chalchofe Zermatt
- Chalchofe Obergesteln
- Chalchofen Wiler
- Chalchofen Wiler
- Chalchofen Blatten
- Chalchofen Ferden
- Chalchofen Ulrichen
- Chalchofen Kippel
- Chalchofewald Filet
- Chalchoffen Zeneggen
- Chalchoffen Tschuggo Zeneggen
- Chalchofili Baltschieder
- Chalchofili in der Chälu Niedergesteln
- Chalchofiweid Wiler
- Chalchofne Obergesteln
- Chalchofo Grächen
- Chalchofo Törbel
- Chalchofo Eggerberg
- Chalchofo Raron
- Chalchofo Ausserberg
- Chalchofo Raron
- Chalchofo Raron
- Chalchofo Mund
- Chalchofo Visperterminen
- Chalchofo Ried-Brig
- Chalchofohaalta Raron
- Chalchofu Niedergesteln
- Chalchofu Feschel
- Chalchofu Leukerbad
- Chalchofu Saas Grund
- Chalchofu Gampel
- Chalchofu Saas-Almagell
- Chalchofu Visp
- Chalchofu Niedergesteln
- Chalchofu Varen
- Chalchofu Niedergesteln
- Chalchofu Hohtenn
- Chalchofu St. Niklaus
- Chalchofu St. Niklaus
- Chalchofu Filet
- Chalchofu Steg
- Chalchofu Grabo Eggerberg
- Chalchofubiina Baltschieder
- Chalchofuegga Raron
- Chalchofugrabo Raron
- Chalchofuräbe Niedergesteln
- Chalchofuschleif Visp
- Chalchofustutz Bürchen
- Chalchofuwäg Eggerberg
- Chalchofuwäg Filet
- Chalchofuwald Mund
- Chalchofuwald Eggerberg
- Chalchofuwaldji Randa
- Chalchofuzigji Randa
- Chalchofuzug St. Niklaus
- Chalchovo Stalden
- Chalchstei St. Niklaus
- Chalchstei Randa
- Chalchsteimättulti Randa
- Chalchtola Stalden
- Chalchtschugge Ergisch
- Chalchtschugguwald Ergisch
- Chalchzand Ferden
- Inner Chalchofuschleif Visp
- Ober Chalchofo Raron
- Ober Chalchofo Mund
- Ober Chalchofu Ausserberg
- Ober Chalchofuwald Filet
- Steichalchhoru Saas-Almagell
- Steichalchlicku Saas-Almagell
- Unner Chalchofo Eggerberg
- Unner Chalchofo Raron
- Unner Chalchofu Visp
- Unner Chalchofu Ausserberg
- Unner Chalchofuwald Filet
- Üsser Chalchofuschleif Visp
chalche
- Chalche Oberwald
- Chalche St. Niklaus
- Chalchefrithof Ulrichen
chalchu
- Chalchuflüe St. Niklaus
- Chalchuzug St. Niklaus
chauch
kalch
- Alten Kalchofen Eyholz
- Kalchacher Unterems
- Kalchgassa Eyholz
- Kalchgrüebe Oberwald
- Kalchofen Saas-Fee
- Kalchofen Eischoll
- Kalchofen Leuk
- Kalchofen Gluringen
- Kalchofen Glis
- Kalchofen Mörel
- Kalchofen Bürchen
- Kalchoffen Turtmann
- Kalchofuleesser Gampel
kalk
kaucheri
- Kaucheri Ritzingen